على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

1517

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

دغول ( daqul ) ص . پ . داغول و حرامزاده و عيار و حيله باز و مكار . دغون ( daqun ) م . ع . دغن دغنا و دغونا . مر . دغن . دغوى ( daqvi ) و ( daqovi ) ا . پ . نام دشت و صحرائى كه برادران پيران ويسه در آنجا كشته شدند . دغيات ( daqay t ) ع . ج . دغية . دغية ( daqyat ) ا . ع . دغوة و خوى بد . ج : دغيات . و هو لذو دغيات اى اخلاق ردية . دغيلة ( daqilat ) ا . ع . تباهى . و زيان و خسارت . و غارت و تاراج . و بيشه و جنگل . دف ( daf ) ا . پ . طبل و دهل و طبل يك پوسته و تبوراك . و دف زدن : خواستن و درخواستن . و گدائى نمودن . دف ( daff ) ا . ع . پهلوى از هر چيز و يا كنارهء آن . و آواز كفش وقت رفتن . و پشتهء زمين . و پشتهء ريگ . و نرم از رفتار شتر . و رفتار سبك . و موضعى نزديك مكه ميان حرمين . و دف البعير : دو پهلوى شتر . دف ( daff ) م . ع . دف الطائر دفا ( از باب ضرب ) : جنبانيد مرغ هر دو بال را در پريدن . و منه : يوكل ما دف لا ما صف اى ما حرك جناحيه من الطير كالحمام لا ما لم يحرك كالنسور . و دف الشيئ : باد برد آن چيز را و از بيخ بركند آن را . و نيز دف : نرم رفتن . يق : دفت الجماعة دفا و دفيفا : نرم رفتند آن گروه . دف ( daff ) و ( doff ) ا . ع . سازى كه در سورها نوازند . ج : دفوف . دفء ( def ' ) ا . ع . شدت گرما . و ناخوشى ج : ادفاء . و شير . و پشم . و بچهء ستور و جز آن كه از وى نفع گيرند . قوله تعالى : وَ الْأَنْعامَ خَلَقَها لَكُمْ فِيها دِفْءٌ . و دهش . و پس ردهء ديوار . يق : اقعدوا فى دفء هذا لحائط . و آنچه بدان پوشاك سازند از پشم و كرك و جز آن . دفا ( daf ) ا . ع . خميدگى و انحناء . دفا ( dafa ' ) ا . ع . شدت گرما . و ناخوشى . ج : ادفاء . و خيمه . و ميوهء چيده شده . و كوزپشتى ( و الفعل من سمع ) . دفأ ( dafa ' ) م . ع . دفئ دفا و دفاءة . مر . دفاءة . دفآء ( daf'a ' ) ص . ع . زن جامهء گرم پوشيده . دفاء ( def ' ) ا . ع . جامهء گرم . دفاءة ( daf at ) م . ع . دفئ و دفاءة دفاءة ( از باب سمع ) و دفوء دفاءة ( از باب كرم ) : گرم شد و جامهء گرم پوشيد . و دفئت ليلتنا : گرم شد شب ما . دفأة ( dafa'at ) ا . ع . شدت گرما . دفاتر ( daf ter ) ع . ج . دفتر و دفتر . دفاتر ( daf ter ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - دفترها و كتابچه‌ها . و نامه‌ها . و روز نامه‌ها . و طومارها . دفادف ( daf def ) ع . ج . دفدفة . دفار ( daf re ) ا . ع . ( مبنيا على الكسر ) ا . ع . داه و دنيا . و ام دفار : دنيا . و يا دفار : اى متعفن و اى بدبو كه بكنيز چركين و ناپاك خطاب كنند . دفاع ( def ' ) م . ع . دارادار كردن حق كسى را . و همديگر را راندن . و دور كردن از كسى . و منه قوله تعالى : إِنَّ اللَّهَ يُدافِعُ عَنِ الَّذِينَ آمَنُوا . . مر . مدافعة . دفاع ( def ' ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - دفع شر . و دفاع كردن : دفع شر نمودن . دفاع ( daf ' ) ا . ع . علم است مر ماده گوسپند را . دفاع ( daff ' ) ا . ع . كسى كه استخوان واقع در كاسه را يك سو كند تا بجاى وى گوشت پاره آيد . دفاع ( doffa ' ) ا . ع . موج بزرگ از دريا . و توجبهء بزرگ . و هر چيز بزرگ كه دفع كرده شود بمانند خودش . دفاف ( dafaf ) م . ع . داففته مدافة و دفافا . مر . مدافة . دفاف ( daff f ) ا . ع . دف ساز . دفاق ( def q ) ص . ع . ناقة دفاق : شتر مادهء جهجهان و شتاب رو . و فرسة دفاق كذلك . و جمل دفاق : شتر شتاب رو و يا گشاده گام . و شترى كه گاه بر اين پهلو رود و گاه بر آن پهلو . دفاق ( dof q ) ص . ع . سيل دفاق : توجبه‌اى كه بركند رود بار را . و ناقة دفاق : ماده شتر جهجهان و شتاب رو . دفاق ( dof q ) ا . ع . نام موضعى . و رود بارى . دفآن ( daf ' n ) ص . ع . رجل دفآن : مرد جامهء گرم پوشيده . دفان ( def n ) ص . ع . ركية دفان : چاه انباشته . ج : دفن . دفأى ( daf ' ) ص . ع . زن خيمه نشين . و زن جامهء گرم پوشيده . و زن كوزپشت . دفائن ( daf en ) ع . ج . دفينة . دفأى ( dafaeyy ) ا . ع . باران آخر بهار . دفة ( daffat ) ا . ع . پهلوى و كنارهء از هر چيز و روى آن . دفتا الكتاب : دو طرف كتاب . و آنچه بدان كتاب را فراهم آرند . و دفتا الطبل : دو پوست كه بالاى سر طبل باشد . دفتر ( daftar ) ا . پ . كتاب و نامه .